Yılmaz Aksoy

Leslie modeli (bir avcı ve bir av türü)

Algoritma

Bu modeli internette arattığımda daha çok yaşlara göre tanımlanmış bir popülasyonda matrisli modeller buldum ama kitapta iki denklemle tanımlanmış bir model anlatılıyordu. Lotka-Volterra modelinden farklı olarak av türü için yoğunlupa bağlı bir ölüm oranı parametresine ve avcı için de daha gerçekçi bir ölüm oranı terimine sahip. Önce modelin denklemlerini göstereyim: \(\frac{dx}{dt} = \frac{r_1}{K_1}(K_1 – x) […]

Yazılım

Genel

“… Bu alanda başarılı olmak için bulabildiğiniz her şeyi okuyun. Klasik sayılan örnekler diğerlerine göre daha kolaydır, başlangıç için onları seçebilirsiniz. Bilinmeyen örneklerle daha sonra ilgilenmenizi öneririm. Tatilde dinlenmeyi de unutmayın tabii. Dersimiz bitti, bir sonraki dönemde tekrar görüşmek üzere.” – Tatilde kimi okumayı düşünüyorsun? – W.C. buldum. Onu okuyacağım. Klasik hem. Sen kimi düşünüyorsun? […]

Basit bir doğru denklemi

Genel

Evet, bu yazıda ortaokuldan beri bildiğimiz bir doğru denklemi üzerine bir şeyler anlatacağım. \(a\cdot x + b \cdot y = c \) Hayır, bulduğum yeni bir şey yok. Sadece bu hafta içinde bu doğru ile benim aramda geçen şeylerden bahsedeceğim. Bütün okul hayatım boyunca matematik hep merkeze yakın bir yerde oldu. Matematikçi olmadım ama mühendis […]

Lotka-Volterra modeli

Algoritma

Oyun teorisi her zaman ilgimi çekmiştir. Geçtiğimiz yıllarda evrimsel oyun teorisine bir giriş yaptım fakat kullandığım kitapta birçok şey başlangıç seviyesi için uygun olmadığından çok ileri gidemedim. Geçenlerde başka bir kitap buldum ve şansımı bir de bununla deneyeyim dedim. İlk pratik konular popülasyon modelleme üzerineydi. Bu modellerden birini bu yazıda anlamaya ve anlatmaya çalışacağım. Bu […]

Matematik ve gerçek hayat

Genel

Okulda matematik derslerinde hep sayılarla örnekler verirdik. Böyle böyle matematiğin sayılar dışında başka hiçbir alanda işe yaramayacağına inanmaya başladık. Oysa matematikteki fikirler öğrendiğimizden daha soyut şeyler. Bugün düşündüğüm soru yine gruplarla ilgili. a ve b grup elemanları, n de bir doğal sayı olsun. Deşişmeli bir grupta \((ab)^n = a^n b^n\) olduğunu gösterin. Bu kural değişmeli […]

Değişmeli gruplarla ilgili bir soru (Kendi kendime matematik)

Genel

Arada kendi kendime matematik çalıştığım oluyor. İlgimi çeken alanlardan biri de grup teorisi. Bu yazıda bu sorunun nasıl çözüldüğünü anlatmaktan çok kafamı karıştıran noktalarıyla ilgileneceğim. Bu karışıklıkların çoğu yanlış anladığım ya da eksik olan matematik temelimden kaynaklanıyor olabilir. Soru şöyle: \(G \) grubu için şu özellik verilmiş olsun. Gruptaki her \(x,y,z\) elemanları için \(xy = […]

Tümevarım ve bölünebilme (5)

Genel

\(4^n + 15n – 1\) dokuza bölünür. \(n = 0 \) için önermeyi deneyelim. \(4^0 + 15\cdot{0} – 1 = 1 + 0 – 1 = 0\) Önerme 0 için doğru olduğuna göre şimdi önermenin \(n \) için doğru olduğunu varsayalım ve \(n + 1 \) için doğru olup olmadığına bakalım. \(4^{n+1} + 15(n + […]

Tümevarım ve bölünebilme (4)

Genel

\(3n⁵ + 5n³ +7n\) onbeşe bölünür. Önce \(n = 0 \) için önermeyi test edelim. \(3\cdot {0^5} + 5\cdot {0^3} + 7 \cdot 0 = 0 + 0 + 0 = 0\) Önerme 0 için doğru. Şimdi önermenin \(n \) için doğru olduğunu varsayalım ve \(n + 1 \) için doğru olup olmadığını kontrol edelim. […]

Doğrusal arama

Algoritma

Eski bir espride değişik mesleklerin Afrika’da nasıl fil avladığı sorulur. Espriye göre bilgisayarcı aşağıdaki algoritmayı kullanır: Afrikaya gidilir En güneyde Ümit burnunda başlanır. Kuzeye doğru yavaşça ilerlerken kıta doğudan batıya doğru taranır. Doğudan batıya her taramada aşağıdaki işlemler yapılır: 1. Görülen her hayvan yakalanır. 2. Yakalanan hayvan bilinen bir fil ile karşılaştırılır. 3. Eğer yakaladığımız […]

Tümevarım ve bölünebilme (3)

Genel

\(5^{2n} – 3^{2n} \) sekize bölünür. Önermeyi \(n = 0 \) için test edelim. \(5^{2\cdot 0} – 3^{2\cdot 0} = 5^0 – 3^0 = 1 – 1 = 0\) Önerme 0 için doğru. Şimdi önermeyi \(n \) için doğru kabul edelim ve \(n + 1 \) için doğru olup olmadığını araştıralım. \(5^{2\cdot(n+1)} – 3^{2\cdot(n+1)} = […]

İstenen ve sunulan

Genel

Müşteri bazen çok basit ve net bir şey ister ama kurulan sistem bu isteği yerine getiremediğinden müşteriye istediğine benzer bir şey sunulur. Bu “çözümün” düşündüğümüzden çok daha fazla yerde kullanıldığından hiç şüphem yok. Bugün de aynısı başıma geldi. Makinelerimizde sistemi test etmek için basit bir fonksiyon mevcut. Üretimde bazı ürünlere bilerek kontaminasyon eklenir ve sistemin […]

Tümevarım ve bölünebilme (2)

Genel

\(n^3 – 6n² + 14n\) üçe bölünür \(n = 0\) için önermeyi deneyelim. \(0³ – 6\cdot 0² + 14\cdot 0 = 0 – 0 + 0 = 0\) Önerme 0 için doğru. Şimdi \(n \) için doğru olduğunu kabul edip \(n + 1 \) için önermeyi test edelim. \((n+1)³ – 6(n+1)² + 14(n+1) = n³ […]