Konik kesitler

Lisede matematik dersinde işlediğimiz konulardan bir konik kesitlerdir. Bu konunun içeriğini çemberler, elipsler, paraboller ve hiberboller oluşturur. Çemberleri ve elipsleri bir koniyi keserek nasıl elde edeceğimi kafamda kolayca canlandırıyordum ama parabol ve hiperbol o kadar kolay gelmiyordu bana.

Bu kesitleri ders kitaplarında, internette görsel olarak bulmak da mümkündü ama benim üç boyutlu cisimleri kafamda canlandırma yeteneğim çok zayıf olduğundan yine zorlanıyordum.

Bunun üzerine geçenlerde koniler yapıp, bunları kesmeyi düşündüm. Uygun malzemeleri aradım. Bir koni kap yapıp içine alçı dökmeyi de denedim ama pek başarılı olamadım. Asıl yapmak istediğim şey şuydu: Çember yüzeyini elde etmek için koniyi iki parça halinde dökmek istiyordum. Öyle ki, bu iki parçayı birleştirdiğimde bütün bir koni olsun ve parçalara tek tek bakınca birleştikleri yüzleri de çember şeklinde olsun. Sonra bu projemden bahsettiğim bir arkadaşım, gönder bana üç boyutlu yazıcıda bastıralım dedi. Modelleri tinkercad web sayfasında hazırladım ve STL formatına çevirdim. Sonra da parçaları bastırdık ve bana sadece bunları biraz boyamak kaldı. Böylece liseden beri kafamın bir yerlerinde bekleyen bir hayal daha gerçekleşmiş oldu.

Aşağıda bu kesitlerin ve oluşan parçaların fotoğraflarını görebilirsiniz.

Tabana paralel bir kesit

Elde edilen kesit bir çember oluyor.

Kesit tabana paralel değil ve tabanı kesmiyor

Elde edilen kesit elips oluyor.

Kesit tabana dik değil ve tabanı kesiyor.

Elde edilen kesit parabol oluyor.

Tabanı dik kesen bir kesit

Elde edilen kesit hiperbol oluyor.

Thales (Geogebra)

Çocuklar Thales teoremini öğrenirken bana nasıl oluyor diye sormuşlardı. Ben de lisede öğrendiğim gibi paralel doğrular, üçgenler beklerken birden karşıma çember çıkarmışlardı. Meğer Thales teoremi dedikleri bir çember üzerinde çizilen bir üçgenin bir kenarı çemberin bir çapıysa o üçgen diküçgendir teoremiymiş. Tabii ki ben bununla aynı anlama gelen bir çemberinin üzerinde çemberin bir çapını gören açı dikaçıdır teoremi biliyordum ama bunu Thales adıyla hatırlamıyordum.

Bu sefer de geogebrada bu teoremin animasyonunu yapmaya çalıştım. Kaydırma bileşeniyle çember üzerindeki C noktası kaydırılabiliyor ve her pozisyonda C açısının değeri ölçülüyor. Bu açının her zaman 90 derece olması teoremin de söylediği şeyin gözlemi oluyor.